สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ 

Center for Conflict Studies and Cultural Diversity [CSCD]

 
หน้าหลัก  |   นักวิจัย  |   ดาวน์โหลดแบบฟอร์ม  |   เว็บบอร์ด  |   ติดต่อเรา  |   Login





     

ฐานข้อมูล DSID: การวิเคราะห์ข้อมูลเหตุการณ์ความไม่สงบในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ในรอบปี 2558







ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี


ผู้อำนวยการ สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้


ผู้อำนวยการ ศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้ มอ.ปัตตานี


 


สุภาภรณ์ พนัสนาชี 


คณะทำงานฐานข้อมูลเหตุการณ์ชายแดนใต้ ศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้


 


หมายเหตุ: ข้อมูล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2558


 



ฐานข้อมูลเหตุการณ์ชายแดนภาคใต้: ปฐมบทของระบบข้อมูลเพื่อสันติภาพ



ศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้ (Deep South Watch) มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานีได้รวบรวมสถิติเหตุการณ์ความไม่สงบในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ต่อเนื่องมาเป็นเวลา 10 ปี นับตั้งแต่ปี 2547 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความรู้ที่ถูกต้องเกี่ยวกับสถานการณ์จังหวัดชายแดนภาคใต้ จากการรวบรวมข้อมูลข่าวสารของเหตุการณ์ ความรุนแรงในพื้นที่ดังกล่าวและนำมาสังเคราะห์และจัดเก็บในระบบฐานข้อมูลเพื่อเป็นฐานในการอธิบายปรากฏการณ์ความรุนแรงโดยใช้ฐานทางวิชาการและวิธีวิทยาการวิจัย ศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้จะมีการเผยแพร่ข้อมูลและบทวิเคราะห์อยู่เป็นระยะๆ ทั้งเป็นการวิเคราะห์รายปี รายสามเดือนและรายเดือน จากวิธีการเก็บข้อมูลที่น่าเชื่อถือและมีความเที่ยงตรงทำให้มีผู้ใช้งานข้อมูลดังกล่าวจากหลายแวดวงอยู่เป็นประจำ ทั้งนี้การประมวลผลข้อมูลเป็นสถิติในหลายมิติ อาทิเช่น สถิติจำนวนของ เหตุการณ์และผู้บาดเจ็บล้มตาย องค์ประกอบของเหตุการณ์อย่างวันเวลา พื้นที่ความรุนแรง รูปแบบการก่อเหตุ ผู้กระทำการ เหยื่อหรือเป้าหมายในการก่อเหตุ เป็นต้น



ศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้ในฐานะหน่วยงานทางวิชาการให้ความสำคัญกับวิธีเก็บรวบรวมและตรวจสอบข้อมูล จากแหล่งข้อมูลสาธารณะอย่างสื่อมวลชนและได้รับความอนุเคราะห์จากฐานข้อมูลที่น่าเชื่อถือจากวงในของหน่วยงานราชการ หลายแห่ง ได้แก่ส่วนปฏิบัติการและรับแจ้งเหตุฉุกเฉินของหน่วยราชการพลเรือน ทหารและตำรวจในพื้นที่



อย่างไรก็ตาม ด้วยข้อจำกัดในวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลในห้วงเวลาที่ผ่านมา ประกอบกับสถานการณ์โดยรวมเริ่มมี “สัญญาณ” บางประการที่อาจเป็นตัวบ่งชี้การเปลี่ยนแปลงอย่างน่าสังเกต ด้วยความตระหนักว่าศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้ไม่ใช่ทำหน้าที่นับศพคนตายและจำนวนผู้บาดเจ็บเท่านั้นแต่เป็นผู้สะท้อน/ตีความสัญญาณการเปลี่ยนแปลงความขัดแย้งและ วิเคราะห์ความเปลี่ยนแปลงทางวาทกรรมและสัญลักษณ์ที่มีความหมายต่อสังคมที่สันติสุขด้วย ศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้จึงได้ริเริ่มและพยายามพัฒนาฐานข้อมูลดังกล่าวให้เป็น “ฐานข้อมูลเหตุการณ์ชายแดนใต้” หรือ Deep South Incident Database (DSID) เพื่อเพิ่มศักยภาพของฐานข้อมูลและยกระดับความน่าเชื่อถือในทางวิชาการมากยิ่งขึ้น ทั้งยังเตรียมความพร้อมสำหรับการติดตามเฝ้าระวังการเปลี่ยนแปลงของสภาวะสันติภาพทั้งเชิงบวกและเชิงเชิงลบ (Positive and Negative Peace) ในท่ามกลางกระบวนการสันติภาพของจังหวัดชายแดนภาคใต้/ปาตานีด้วย ทั้งนี้การพัฒนาดังกล่าว อาศัยฐานจากบทเรียนทางวิชาการของตนเองในช่วงสิบปีที่ผ่านมาประกอบกับการเรียนรู้จากสังคมอื่นๆ ที่มีความขัดแย้งเช่น อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์และผู้เชี่ยวชาญจากประเทศอื่นๆ  



กล่าวในอีกแง่หนึ่ง ศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้ได้พัฒนาข้อต่อหรือจุดเชื่อมต่อสำหรับการประสานฐานข้อมูลจากหน่วยงานภาครัฐและจากองค์กรนอกภาครัฐทั้งในและต่างประเทศ โดยที่ผ่านมาได้เริ่มต้นทบทวนจากบทเรียนการทำงาน และ เสียงสะท้อนจากผู้ใช้งานที่ผ่านมา รวมทั้งพัฒนา”วิธีวิทยา”ในการเก็บรวบรวมข้อมูลให้สอดคล้องกับการนำข้อมูลไปใช้งานได้ มากยิ่งขึ้น โดยส่วนหนึ่งได้เรียนรู้ประสบการณ์จากหน่วยงานหรือหน่วยวิจัยที่ทำหน้าที่จัดเก็บข้อมูลในลักษณะเดียวกันในต่างประเทศซึ่งมีความร่วมมือที่ต่อเนื่องอยู่เป็นระยะ ขณะนี้การพัฒนาฐานข้อมูล DSID กำลังอยู่ในระหว่างดำเนินการซึ่งเดิมคาดหมายว่าจะเสร็จสิ้นภายในปี 2558 แต่เนื่องจากข้อมูลมีปริมาณมากและต้องใช้ความละเอียดรอบคอบในการบันทึกข้อมูล ฐานข้อมูลใหม่ทั้งหมดจะแล้วเสร็จสมบูรณ์ภายในกลางปี 2559 นี้ การวิเคราะห์ข้อมูลในที่นี้ได้ใช้ฐานข้อมูลชุดที่ปรับปรุงใหม่มาเป็นส่วนประกอบด้วย



สำหรับรายงานสรุปสถิติเหตุการณ์ความไม่สงบชิ้นนี้จะยังคงยึดเอาวิธีวิทยาและแนวทางการรวบรวมข้อมูลในแบบเดิมเป็นด้านหลัก โดยจะครอบคลุมรายละเอียดของเหตุการณ์ความไม่สงบในห้วงปี 2558 (1 มกราคม – 31 ธันวาคม 2558) และ เปรียบเทียบในรอบ 12 ปี  



ภาพรวมเหตุการณ์ความไม่สงบจังหวัดชายแดนภาคใต้



สถิติจำนวนเหตุการณ์ความไม่สงบในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ตั้งแต่ปี 2547-2558 เกิดเหตุการณ์ทั้งสิ้น 15,374 เหตุการณ์ โดยรวมมีเหตุการณ์เฉลี่ยปีละ 1,281 เหตุการณ์ แต่เมื่อดูแนวโน้มเหตุการณ์ทั้งหมด 12 ปี จะพบว่ามีจุดตัดของเหตุการณ์เป็นสองช่วงใหญ่ๆ คือในระหว่างปี 2547-2550 และช่วงปี 2551-2558 ในช่วงสี่ปีแรกนั้นเหตุการณ์จะรุนแรงมาก เฉลี่ยปีละ 1,926 ครั้ง ส่วนช่วงที่สองระหว่างปี 2551-2558 มีเหตุการณ์เฉลี่ยปีละ 959 ครั้ง



น่าสังเกตว่าเมื่อดูเหตุการณ์โดยเฉพาะในปี 2558 นี้ ได้เกิดเหตุการณ์ทั้งสิ้น 674 เหตุการณ์ซึ่งนับได้ว่าเป็นปีที่มีเหตุการณ์ความไม่สงบต่ำที่สุดในรอบ 12 ปี



ผู้เสียชีวิตในรอบ 12 ปี มีทั้งสิ้น 6,543 ราย เฉลี่ยปีละ 545 ราย เฉพาะปี 58 พบว่ามีผู้เสียชีวิตทั้งสิ้น 246 ราย เฉลี่ยเดือนละ 20 ราย ผู้ที่ได้รับบาดเจ็บ ในรอบ 12 ปี มีทั้งสิ้น 11,919 ราย เฉลี่ยปีละ 993 ราย เฉพาะปี 58 พบว่ามีผู้ บาดเจ็บทั้งสิ้น 544 รายเฉลี่ยเดือนละ 45 ราย



 





 



เมื่อพิจารณาเป็นรายเดือนในปี พ.ศ. 2558 เดือนที่เกิดเหตุสูงสุดคือเดือนพฤษภาคม มีเหตุการณ์จำนวน 119 ครั้ง รองลงมาอันดับสองคือเดือนตุลาคมมีเหตุการณ์ 114 ครั้ง อันดับสามคือเดือนกรกฏาคมซึ่งเกิดเหตุการณ์ 73 ครั้ง เป็นที่น่าสัง เกตุว่าในปี 2558 ทั้งปีมีเดือนที่มีเหตุการณ์สูงเกินกว่า 100 เหตุการณ์มีเพียงสองเดือนเท่านั้นคือเดือนพฤษภาคมและเดือนกรกฎาคม ในเดือนพฤษภาคมเกิดเหตุระเบิดมากกว่า 48 จุด รวมทั้งมีการแขวนป้ายผ้า 27 จุด ในเขตเมืองยะลาตั้งแต่วันที่ 10 พฤษภาคมต่อเนื่องจนถึงวันที่ 15 พฤษภาคม นับเป็นการโจมตีครั้งใหญ่ที่สุดในปีนี้ ส่วนในเดือนตุลาคมก็เกิดเหตุวางระเบิดหลายแห่งในเมืองยะลาและอำเภอยะรัง ปัตตานี สถิติระเบิดในเดือนตุลาคมจึงมากกว่า 40 จุด ส่วนเดือนที่เกิดเหตุต่ำสุดคือ เดือน มิถุนายนเกิดเหตุการณ์ความไม่สงบจำนวน 30 เหตุการณ์ ทำให้มีผู้เสียชีวิต 24 คน และได้รับบาดเจ็บ 39 คน



 



 



            


อ่านข้อมูลฉบับเต็มได้ที่นี่ 









โพสต์โดย : Admin   
เมื่อวันที่ : 10 พฤษภาคม 2559   

 


สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ (CSCD)
โทรศัพท์/โทรสาร 073-350433 มือถือ 086-4981667